ماهنامه" افق" نشريه تخصصي ژورناليسم راديو و تلويزيوني، شماره61 ويژه دي 87 منتشر شد. اين شماره از «افق» در صدد بررسي گوشه‌اي از وضع پيچيده دنياي رسانه با نگاه به موضوع رسانه‌هاي جديد و خبر است.

در سخن نخست اين شماره مي خوانيد:

فناور‌هاي جديد ارتباطي يکي پس از ديگري از راه مي‌رسند. بعضي به سرعت رواج مي‌يابند و بعضي ديگر پيش از آنکه فراگير شوند، افول مي­کنند و يا در فناوري‌هاي ديگر حل مي‌شوند. اين تحولات همراه با خود، فرهنگ و اصطلاحات جديدي نيز باب مي‌کنند؛ «مريام وبستر» ناشر انواع فرهنگ‌ها کلمه "بلاگ" را در سال 2004 کلمه سال ناميد و فرهنگ آمريکايي آکسفورد نيز کلمه "پادکست" را کلمه برگزيده سال 2005 اعلام کرد.

اصطلاحي که در اين ميان بسامد بيشتري يافته و به مفهومي ارتباطي بدل شده، "رسانه‌هاي جديد" است. اما به راستي رسانه‌هاي جديد چيستند و چه ويژگي‌هايي دارند؟ «ليستر» معتقد است که کلمه "جديد" در «رسانه جديد» به طور ضمني داراي بار ايدئولوژيک است؛ به اين معنا که کلمه "جديد" که اشاره به تازگي و نو بودن دارد، داراي بار مفهومي جذاب و هيجان‌انگيزي است که برابر است با بهتر و يا برتر. "جديد" همچنين در اينجا به معني پيشرو و آوانگارد و چيزي است که افرادِ داراي فکرِ خلاق با آن سروکار دارند؛ در حالي که لزوماً اين گونه نيست.

ليستر ويژگي‌هاي کليدي زير را از مشخصه‌هاي رسانه‌هاي جديد مي داند: 1- ديجيتال بودن 2- تعاملي بودن 3- توانايي فرامتن داشتن 4- پراکندگي 5- مجازي بودن «مک‌کوئيل» نيز عرضه فراوان اطلاعات با هزينه پايين، تنوع و امكانات مناسب بيش‌تر، سپردن دوباره كنترل به دست دريافت كننده و يا استفاده­كننده و تعامل دوسويه به جاي ارتباط يك سويه را از ويژگي‌هاي ديگر رسانه‌هاي جديد مي‌داند.

اين رسانه‌ها شيوه توليد، توزيع و اَشكال اصلي رسانه‌هاي معمول را به مبارزه ‌طلبيده‌اند. نيازهاي توليد اين رسانه‌ها ناچيزتر از آن است كه احتياج به يك سازمان متمركز يا محل معين(مانند راديو و تلويزيون) داشته باشند و به طور متمركز هم كنترل نمي‌شوند. رسانه‌هاي جديد، اين توانايي را دارند كه توازن قوا را به نفع گيرنده برگردانند و انواع بسياري از محتواها را در دسترس استفاده‌كنندگان قرار دهند، بي‌آنكه به سامانه‌هاي ميانجي يا كنترل‌كننده نيازي داشته باشند. از اين جنبه، رسانه‌هاي جديد مي‌توانند چالش يا فرصت بزرگي براي رسانه‌هاي بزرگ و متمرکزي مانند راديو و تلويزيون تلقي شوند.

انتشار عکس‌هاي رسواکننده زندان ابوغريب بر روي وب، مثالي از اين نمونه چالش‌هاست، همچنين بهره ‌گرفتن CNN از سايت يوتيوب و نيز ايجاد سرويسiReport.com استفاده از رسانه‌هاي جديد به منزله فرصت است. بديهي است در شرايط جديد امروزي اگر رسانه‌هاي غالب به دلايل مختلف درون‌سازماني و يا برون‌ سازماني از پوشش رويدادي خودداري کنند و يا به‌گونه‌اي نامناسب انعکاس دهند، رسانه‌هاي جديد، نامتمرکز و کوچک قادر خواهند بود به‌ سادگي هدايت جريان خبري را به عهده گيرند و رسانه‌هاي غالب را در وضع بغرنجي قرار دهند.

اما به نظر مي‌رسد صدا و سيما با وجود جهش‌هايي که در به ­کارگيري رسانه‌هاي جديد در بخش‌هاي خبري داشته، همچنان ساختار سنتي خود را حفظ کرده و با توجه به موقعيت انحصاري، خود کمتر در پي انطباق با وضع جديد بوده ­‌است. رسيدن به وضع مطلوب و چشم‌انداز روشن، نياز به سياستگذاري مناسبي دارد که اين خود، در گرو شناخت وضع پيچيده امروزي رسانه است.

اين شماره از «افق» در صدد بررسي گوشه‌اي از وضع پيچيده دنياي رسانه با نگاه به موضوع رسانه‌هاي جديد و خبر است.

متن کامل مقالات اين شماره از افق به زودي در همين پايگاه اينترنتي قرار خواهد گرفت.

علاقه مندان براي دريافت اين نشريه به امور اطلاع رساني اداره کل آموزش و پژوهش در طبقه دوم ساختمان مرکزي(شيشه اي) ضلع غربي مراجعه کنند.